KOSMICZNE REKORDY

KATEGORIANAZWAWARTOŚĆUWAGI
PLANETY
Największa w Układzie SłonecznymJowiszśrednica = 39.822 km-
Najmniejsza w Układzie SłonecznymCeresśrednica ok. 900 kmplaneta karłowata
Najcięższa w Układzie SłonecznymJowiszmasa ok. 1,89 * 1027 kg (317 mas Ziemii)-
Najlżejsza w Układzie SłonecznymCeresmasa ok. 9,43 * 1020 kgplaneta karłowata
Najcieplejsza w Układzie SłonecznymMerkuryśrednia temperatura na powierzchni 340 K (67 oC)temperatury wahają się od 100 K (-173 oC) do 700 K (427 oC)
Najzimniejsza w Układzie SłonecznymErisśrednia temperatura na powierzchni 42 K (-230 oC)najdalej położona planeta karłowata
Najszybsza w Układzie SłonecznymMerkuryśrednia prędkość orbitalna 47,87 km/s (172.300 km/h = 136 Mach)-
Najwolniejsza w Układzie SłonecznymErisśrednia prędkość orbitalna 3,43 km/s (12.340 km/h = 9,8 Mach)najdalej położona planeta karłowata
Największa znanaHD 100546 b 6,9 średnic Jowiszaplaneta w fazie tworzenia; krążąca wewnątrz obłoku protoplanetarnego wokół gwiazdy zmiennej typu Herbig Ae/Be, leżącej w gwiazdozbiorze Muchy w odległości 337 lat świetlnych od Ziemi; z czasem osiągnie rozmiary Jowisza
Najmniejsza znana pozasłonecznaKepler-37b0,3 średnicy Zieminieco większa niż Księżyc; temperatura powierzchni - około 700 K; okrąża gwiazdę ciągu głównego Kepler-37, leżącą w gwiazdozbiorze Liry, w odległości 215 lat świetlnych od Ziemi; Kepler-37 jest mniejszy od Słońca (80% średnicy i 77% masy), nieco zimniejszy ale starszy od niego - ma 6 mld lat
Najcięższa znanaDENIS-P J082303.1-491201 bok. 28 mas Jowiszabrązowy karzeł; odkryty w 2013; leży w gwiazdozbiorze Żagla, w odległości ok. 68 lat świetlnych od Ziemi; tworzy układ podwójny z drugim brązowym karłem
Najlżejsza znanaPSR B1257+12 A (Draugr)ok. 0,02 masy Ziemikrąży wokół milisekundowego pulsara Lich, leżącego w gwiazdozbiorze Panny, w odległości 980 lat świetlnych od Ziemi
Nacieplejsza znanaKepler-70bkilka tysięcy Kodkryta w 2011; okrąża gorącego podkarła Kepler-70, który ok. 18 mln lat temu przeszedł faze czerwonego olbrzyma i ewoluuje w kierunku białego karła, mając obecnie średnicę równą około 0,2 średnicy Słońca; planeta ma masę 0,44 masy Ziemi i promień 0,76 promienia Ziemi; znajduje się w gwiazdozbiorze Łabędzia, w odległości ok. 3800 lat świetlnych od Ziemi
Najzimniejsza znanaOGLE-2005-BLG-390Lb (Hoth)50 Kodkryta w 2005; leży w gwiazdozbiorze Skorpiona, w odległości ok. 20.000 lat świetlnych od Ziemi; planeta ma masę ok. 5,5 razy większą od Ziemi (tzw. super-Ziemia); okrąża prawdopodobnie białego karła mająego masę ok. 0,22 masy Słońca
Najmłodsza znanaV830 Tau b2 mln latodkryta w 2016; znajduje się w gwiazdozbiorze Byka, w odleglości 420 lat świetlnych od Ziemi; krąży wokół gwiazdy zmiennej typu T Tauri (od której nazwano ten typ gwiazd) o masie rownej Slońcu, lecz o średnicy dwa razy większej od Słońca; masa planety wynosi ok. 70% masy Jowisza
Najstarsza znanaPSR B1620-26 b (Matuzalem)12,7 mld latodkryta w 1993; leży w gwizdozbiorze skorpiona, w odległości 12.400 lat świetlnych od Ziemi; okrąża układ podwójny, składający się z pulsara i białego karła; plneta ma mase ok. 2,5 mas Jowisza
O najmniejszej gęstości znanaKepler-453b0,7 g/cm3odkryta w 2015; okrążaukład podwójny Kepler-453; masa planety wynosi około 32 mas Ziemi
O największej gęstości znanaPSR J1719-1438 bponad 23 g/cm3odkryta w 2011; krąży wokół milisekundowego pulsara, leżącego w gwiazdozbiorze Węża, w odległości 4000 lat świetlnych od Ziemi; planeta jest głównie zbudowana z kryształów węgla o gęstości znacznie większej od diamentu; jej masa jest zbliżona do masy Jowisza, lecz jej średnica jest o 40% mniejsza; być może jest białym karłem pozostałym z gwiazdy odartej z zewnętrznych warstw przez pulsara; inna hipoteza sugeruje, że jest bryłą materii dziwnej o masie Jowisza i średnicy 1 kilometra, powstałą po zderzeniu się dwóch gwiazd dziwnych, które utworzyły pulsar
GWIAZDY
Najstarsza znanaHD 140283 (Matuzalem)min. 13,66 mld latgwiazda drugiej generacji; leży w gwiazdozbiorze Wagi, w odległości ok. 190 lat świetlnych od Ziemii; znana astronomom od ponad 100 lat, ze względu na jej znaczną prędkość własną (1,3 mln km/godz.); promień gwiazdy jest 1,3 raza większy od promienia Słońca, a jej temperatura wynosi 5777 K; typ widmowy F; nie jest to gwiazda ciągu głównego; z czasem zacznie się przekształcać w czerwonego olbrzyma; powstała prawdopodobnie w jednej z małych galaktyk, wchłoniętych następnie przez Drogę Mleczną
Największa znanaVY Wielkiego Psa600-2100 średnic Słońca (według różnych szacunków)czerwony hiperolbrzym, leżący w gwiazdozbiorze Wilkiego Psa, w odległości 4900 lat świetlnych od Ziemii; ma masę równą 30-40 mas Słońca; w ciągu 100.000 lat wybuchnie jako hipernowa i przekształci się w czarną dziurę
Najmniejsza znanaXTE J1650-500 Bpromień 24 kmczarna dziura; najmniejsze czerwone, białe i brązowe karły mają średnice mierzone w dziesiątkach tysięcy km
Najcięższa znanaR136a1masa ok. 315 mas Słońcagwiazda Wolfa-Rayeta; odkryta w 2010 roku w galaktyce Wielki Obłok Magellana, oddalona od ziemi o 163.000 lat świetlnych;
Najlżejsza znanaAB Pictorismasa ok. 14 mas Jowiszapomarańczowy karzeł leżący w gwiazdozbiorze malarza, w odległości 154 lat świetlnych od Ziemii; typ K2V
Najjaśniejsza znanaR136a18,7 mln razy jaśniejsza od Słońcagwiazda Wolfa-Rayeta; odkryta w 2010 roku w galaktyce Wielki Obłok Magellana, oddalona od ziemi o 163.000 lat świetlnych; temp. powierzchni ok. 50.000 K