Gigantyczny pierścień Saturna

Przy użyciu Kosmicznego teleskopu Spitzera odkryto nowy pierścień pyłowy otaczający Saturna. Jego niezwykłość związana jest z jego rozmiarami i odległością od planety, którą otacza. Zazwyczaj pierścienie tworzą się w odległości równej kilku promieniom planety, ponieważ w tej odległości siła grawitacji uniemożliwia tworzenie się satelitów planety i pozostaje tylko kosmiczny gruz. Nowoodkryty pierścień Saturna rozciąga się w odległości od 128 promieni (7,72 mln km) do 207 promieni (12,49 mln km) Saturna. Gdyby był widoczny z Ziemi gołym okiem, byłby dwa razy większy od Księżyca w pełni.

Za powstanie tego pierścienia prawdopodobnie odpowiada satelita Saturna - Febe (Phoebe). Księżyc ten ma średnicę około 107 km i okrąża Saturna w odległości około 215 promieni planety (12,97 mln km), po elipsie o mimośrodzie 0,16. Płaszczyzna orbity Febe jest nachylona pod kątem 5 stopni do płaszczyzny równikowej Saturna, ale ponieważ krąży ona wokół planety w kierunku odwrotnym do pozostałych księżyców to de facto jej nachylenie wynosi 175 stopni. Pionowe rozmiary odkrytego pierścienia, wynoszące około 41 promieni Saturna, są wynikiem ruchu Febe po jej orbicie wokół planety.

Pierscień składa się głównie z ziaren pyłu o rozmiarach mikrometrów. Ilość pyłu w całym pierścieniu pozwoliłaby na zapełnienie krateru uderzeniowego na Febe o średnicy 1 km. Ziarna o rozmiarach od 10 mikrometrów do centymetra osiadają na powierzchni Japetusa i Hyperiona, powodując pociemnienie ich powierzchni i nadanie im charakterystycznego wyglądu.

Innym dowodem na to, że materia pierścienia pochodzi z Febe jest fakt, że cząsteczki pyłu poruszają się w tym samym kierunku co Febe - czyli w przeciwnym do ruchu pozostałych księżyców Saturna.

Autor: A.B.

Na podstawie www.nature.com

7 października 2009