Postacie z mitologii słowiańskiej

Na podstawie "Mitologia Słowian" A. Gieysztora

  • Ała - chała; duch powietrza o wielu głowach, żyjacy w ciemnych chmurach, o niszczycielskiej sile; człowiek, który przeżył oddech ały, nabierał olbrzymiej siły i żarłoczności
  • Ałovit - człowiek, który przeżył oddech ały
  • Bannik - złośliwy duch domowy, mieszkający w łaźni
  • Boginka - stwór łączący przyrodę z zaświatami, podmieniały dzieci w kołyskach, często szpetne i złośliwe
  • Borowy - patrz Leszy
  • Boruta - patrz Leszy
  • Chmurnik - człowiek-demon żyjący w chmurach; mógł to być młodzieniec wciągnięty do chmury burzowej i obejmujący nad nią władzę lub był to duch człowieka mądrego i dobrego, który walczył z duchami chmur, przepędzając grad i burzę
  • Chors - bóstwo słoneczne albo księzycowe jako równowaga dla Dadźboga
  • Dadźbóg - Dażbog, bóg zjawisk atmosferycznych, ognia domowego i ofiarnego, bóg Słońca, ten który daje (bogactwo), wcielenie albo syn Swarożyca
  • Dodola - patrz Perperuna
  • Dola - personifikacja losu, duch opiekuńczy nad dobytkiem i rodziną
  • Domowik - domowy; przyjazny duch domowy, mieszkający w obejściu i pomagający domownikom; stary i siwy, podobny do zmarłego przodka, przepędzał inne złe duchy
  • Gumnik - złośliwy duch domowy gumna
  • Jarowit - Jaryło, wcielenie Peruna, bóg wojska i rolnictwa
  • Jaryła - patrz Zelun; jego święto obchodzono 4 IV jako święto młodej zieleni i płodnej gleby
  • Jezibaba - demon żeński, mieszkający w jamach, sprzyjający urodzajowi
  • Kupała - Kupało, bóg bogactwa i obfitości, opiekun ziemi; jego święto obchodzono 24 VI - święto słońca i wody
  • Lamia - patrz boginka
  • Laskowiec - patrz Leszy
  • Latawiec - upiory o ptasich kształtach, lecące z wrzaskiem nad człowiekiem i przynoszące pioruny; także latające ogniste duchy podobne do żmij
  • Lesavik - patrz Leszy
  • Leszy - demon lasu, pan zwierząt, nieprzyjazny wobec ludzi i mylący im drogi; przybiera postać wilka, puchacza, wichru
  • Mamuna - patrz boginka
  • Marzanna - Mara, Marena, Morena, Muriena; personifikacja śmierci
  • Mokosza - demonica strzyżąca owce i przędąca len, bogini wilgotnej ziemi (matka-ziemia?)
  • Nocnica - duch, sprawczyni płaczu niemowląt i bólu piersi u karmiących kobiet
  • Nyja - Nija, bogini śmierci; równiez demon powstały z duszy człowieka nagle zmarłego
  • Obłocznik - patrz Chmurnik
  • Odmienica - patrz boginka
  • Perepłut - demon wodny, którego obłaskawiano tańcami i przepijaniem do niego
  • Perperuna - Dodola, towarzyszka Peruna
  • Perun - Perkun, Perkon; bóg niebios i piorunów; najwyższe bóstwo; jego święto obchodzono 20 VII jako prośbę o koniec deszczów i burz aby zboże mogło dojrzeć na polu
  • Piorunit - Pioruniec, wcielenie Peruna
  • Płacznica - patrz nocnica
  • Płanetnik - patrz Chmurnik
  • Południca - demon w postaci ubranej na biało kobiety, pokazujący się w południe na polu, duch pól, strzegący granic pola; może sprowadzić udar słoneczny albo załaskotać na śmierć; poluje na pracujących w południe, towarzyszy jej siedem czarnych psów; zadaje trudne zagadki, a tym, którzy nie znają odpowiedzi - ucina głowę sierpem
  • Rod - prabóg, związany z płodnością
  • Rujewit - Borowit, Borzywit, Porowit, wcielenie Peruna; bóg wojny
  • Rusałki - istoty powstałe z dusz dziewcząt
  • Simargł - Semargł, bóg rolnictwa, opiekun roślin, utożsamiany z pół-psem pół-człowiekiem
  • Siubiela - patrz boginka
  • Sporysz - demon zwiększający plony zboża; zbożowa dusza
  • Stribog - bóg rozdzielający bogactwo, które daje Dadźbóg, mający wiatr za pomocnika
  • Swarożyc - Swaróg, jeden z naczelnych bogów, pan ognia i kowalstwa, uosobienie Słońca
  • Strzyga - strzyg, strzyż, strzygoń; czarownica-sowa wysysająca krew
  • ¦wietlik - światło, świecznik; upiory mamiące ludzi światlami i zwodzące ich w bagna i topieliska
  • ¦więtowit - wcielenie Peruna
  • Trojan - wcielenie Welesa
  • Trzygław - Trygław, wcielenie Peruna
  • Ubożę - dobry duch domowy, podobny charakterem do domowika
  • Upiór - upir, upirzyca; okrutny stwór, nieumarły napadający na żywych, żywiący się ich krwią, powodujący kolejne zgony w rodzinie
  • Utopki - topielce, wodniki, vodjanoj, demony wodne powstałe z topielców lub dzieci przeklętych przez ich matki; wciągają ludzi do wody i topią
  • Wąpierz - wampir, patrz Upiór
  • Weles - Wołos, bóg magii, przysięg i zaświatów
  • Wieszczyca - patrz boginka
  • Wilkołak - wilkołek, człekokształtny człowiek-wilk, budzacy strach ale i podziw ze względu na swoja walecznośc i drapieżność (męskie atrybuty)
  • Wiły - samowiły, istoty powstałe z dusz osób nagle zmarłych, najczęściej dziewcząt lub panien młodych, które nie nacieszyły się życiem; zblizone do rusałek
  • Zelun - Zelaun, demon pól, sprzyjający zbiorom
  • Zmij - człowiek rodzący się z małymi skrzydełkami pod pachami; gdy zasypia - jego duch leci walczyć z ałami; podobny do chmurnika
  • Zmora - mora, morina; demon duszący ludzi
  • Żmij - stwór wylęgający się z jajka, przynoszący bogactwo i zboże
  • Żyrownik - dobry duch domowy, podobny charakterem do domowika


  • Bóstwa nigdy nie istniejące, wymyślone przez dziejopisów:
  • Boda
  • Lel i Polel - Lelum-Polelum, bliźniacy, dzieci Łady, synowie Słońca
  • Łada - matka Lela i Polela
  • Pochwist - demon niepogody